MAT.6.1.2
Bir doğal sayının 2, 3, 4, 5, 6, 9 ve 10 ile tam bölünebilme kriterlerine ilişkin çıkarım yapabilme
PBIM-19 Genelleme Algısı; PBIM-18 İlişki Algısı
Matematiksel Kavram
Tam bölünebilme; son basamak; son iki basamak; rakamlar toplamı; 2, 3, 4, 5, 6, 9 ve 10 ile bölünebilme ölçütleri
Algısal Yapı
Birincil
Genelleme Algısı
İkincil
İlişki Algısı
Tipik Öğrenci Hataları
Bütün ölçütlerde yalnızca son rakama bakma; 3 ve 9 ölçütlerini karıştırma; 4 için son iki basamak yerine son rakamı kullanma; 6 için 2 veya 3'ten yalnızca birine bölünmeyi yeterli görme; ezberlenen kuralın nedenini açıklayamama
Tanılama Anahtar Kelimeleri
tam bölünme; kalan; son basamak; son iki basamak; rakamlar toplamı; çift sayı; 2 ve 3 ile birlikte bölünme; basamak değeri; kriter
Birincil Darboğaz
Örneklerde tekrar eden basamak ve kalan örüntülerini fark ederek geçerli bir bölünebilme ölçütüne genelleyememe
İkincil Darboğaz
Ölçütler arasındaki kapsama, birlikte gerçekleşme ve ayrışma ilişkilerini; özellikle 6 için 2 ve 3 koşullarının birlikte gerekli olduğunu algılayamama
Tanılama Soruları
1) 246 hangi sayılara tam bölünür? 2) 312'nin 4'e bölünüp bölünmediğini bölmeden nasıl anlarsın? 3) Rakamları toplamı 12 olan her sayı 3'e ve 9'a bölünür mü? 4) 2'ye bölünüp 3'e bölünmeyen sayı 6'ya bölünür mü? 5) 2 ve 5'e birlikte bölünen sayının son basamağı nedir? 6) 3'e bölünüp 9'a bölünmeyen sayılar oluştur.
Kanıt İfadeleri
Öğrenci ölçütleri doğru basamak yapısıyla kullanır; 3 ve 9'u ayırır; 6 için iki koşulu birlikte belirtir; kuralı örnek ve karşı örneklerle sınar; bölünebilme kararını gerekçelendirir.
Öğretim Müdahalesi
Kurallar doğrudan verilmez. Sayı grupları bölme, eşit gruplama ve basamak kartlarıyla incelenir; 2, 5, 10 için birler basamağı, 4 için son iki basamak, 3 ve 9 için rakamlar toplamı karşılaştırılır. 6 ölçütü 2 ve 3 koşullarının birlikte sağlanmasıyla modellenir.
AI Destekli Etkinlik
GPT Bölünebilme Dedektifi: AI sayı kartları sunar; öğrenci hangi sayılara kalansız bölündüğünü ve kullandığı ölçütü açıklar. GPT karşı örnekler ve '3'e bölünen fakat 9'a bölünmeyen sayı oluştur' gibi görevler üretir.
GPT Analiz Kuralları
Yalnızca son rakama bakılıyorsa hatalı genellemeyi; 6 için tek koşul yeterli görülüyorsa PBIM-18'i değerlendir. Doğru ölçüt yanında tekil işlem hatası varsa algısal darboğaz atama.