PBIM Perceptual Bottleneck
MAT.6.1.4

Günlük hayat problemleri ya da matematiksel durumlar üzerinden ortak kat ve ortak böleni yorumlayabilme

PBIM-18 İlişki Algısı; PBIM-15 Temsil Algısı

Matematiksel Kavram

Ortak bölenler; ortak katlar; eşit gruplama; tekrar eden olayların ortak gerçekleşme noktaları; aralarında asal sayılar

Algısal Yapı

Birincil
İlişki Algısı
İkincil
Temsil Algısı

Tipik Öğrenci Hataları

Ortak bölen ile ortak katı karıştırma; yalnızca bir sayının listesini inceleme; eşit gruplamada ortak kat, tekrar eden olayda ortak bölen arama; ortak katları sonlu, ortak bölenleri sonsuz sanma; aralarında asal olmayı yorumlayamama

Tanılama Anahtar Kelimeleri

ortak bölen; ortak kat; eşit paketleme; artmadan paylaşma; aynı anda gerçekleşme; sayı doğrusu; tablo; kesişim; aralarında asal

Birincil Darboğaz

İki sayının bölenleri veya katları arasında ortaklık ilişkisi kuramama; ortak değerin iki sayı için aynı anda koşulu sağlaması gerektiğini algılayamama

İkincil Darboğaz

Ortak bölen ve ortak kat ilişkilerini liste, tablo, çizim veya sayı doğrusu gibi temsillerde gösterememe

Tanılama Soruları

1) 12 ve 18'in ortak bölenleri nelerdir? 2) 4 ve 6 dakikada çalan iki zil ne zaman birlikte çalar? 3) 24 kırmızı ve 36 mavi kalem kaç eş pakete ayrılabilir? 4) 8 ve 12'nin ortak bölenleri arasında 6 var mıdır? 5) 5 ve 7 neden aralarında asaldır? 6) 6 ve 9'un ortak katlarını tabloda göster.

Kanıt İfadeleri

Öğrenci iki listeyi ayrı kurar ve kesişimi bulur; bağlamdan ortak kat/bölen seçimini yapar; ortak katların devam eden, ortak bölenlerin sınırlı olduğunu açıklar; ilişkileri farklı temsillerde gösterir.

Öğretim Müdahalesi

İki sayı için bölen ve kat listeleri ayrı oluşturulur, ortak değerler renk veya kesişim modeliyle belirginleştirilir. Eşit gruplama bağlamları ortak bölenle, tekrar eden olaylar ortak katla ilişkilendirilir. EBOB/EKOK adları kullanılmadan anlam yorumlatılır.

AI Destekli Etkinlik

GPT Ortaklık Dedektifi: AI paketleme veya tekrar eden olay problemi verir; öğrenci ortak bölen mi ortak kat mı aradığını seçer, liste/tablo/sayı doğrusu oluşturur ve ortak değerleri gerekçelendirir.

GPT Analiz Kuralları

Ortak kat/bölen ters seçiliyorsa PBIM-18'i; ilişki sözel doğru olup temsilde gösterilemiyorsa PBIM-15'i değerlendir. Tekil listeleme hatasını doğrudan algısal darboğaz sayma.