Bir olayın olasılığını gözleme dayalı tahmin edebilme

Az sayıdaki denemeden kesin sonuç çıkarma; ilk denemelerde görülmeyen olayı imkânsız sayma; sezgiye dayanma; gerçekleşme sayısı ile olasılığı karıştırma; farklı deneme sayılarını mutlak sayıyla karşılaştırma; olasılığı 1'den büyük yazma; önceki bağımsız sonuçların sonraki sonucu zorunlu kıldığını düşünme; kısa dönem dalgalanmasını genel eğilim sayma

olay; deney; deneme; sonuç; gözlem; sıklık; göreli sıklık; deneysel olasılık; tahmin; belirsizlik; para; zar; çark; torba; uzun dönem

1) Para 10 atışta 8 yazı: sonraki kesin yazı mı? 2) Çark 20'de 5 kırmızı: deneysel olasılık. 3) 5/10 ile 20/100'ü karşılaştır. 4) İlk 6 denemede olmadıysa imkânsız mı? 5) Zar 30'da dört kez 6: olasılık. 6) Üst üste dört tura sonrası kesin yazı mı? 7) 10 ve 100 denemede oranlar neden farklı olabilir? 8) 50 çekilişte 35 mavi: ne tahmin edilir? 9) 14/20'yi kesir-ondalık-yüzde yaz.

Öğrenci olay/deney/sonucu ayırır; gerçekleşme sayısını deneme sayısına oranlar; farklı deneyleri göreli sıklıkla karşılaştırır; olasılığı 0-1 arasında gösterir; az gözlemden kesin sonuç çıkarmaz; bağımsız sonuçları zorunlu bağlamaz; tahminini yeni veriye göre günceller ve kanıtla gerekçelendirir.

Para, zar, çark ve torba deneyleri farklı sayıda tekrarlanır; deneme sayısı, gerçekleşme sayısı ve oran tabloya kaydedilir. 10,20,50,100 denemelik sonuçlar karşılaştırılır; mutlak sayı yerine göreli sıklık kullanılır. Kesin dil yerine gözleme dayalı temkinli tahmin ve bağımsız denemeler vurgulanır.

Sınırlı gözlemden kesinlik çıkarılıyorsa PBIM-16'yı; doğru hesaplayıp genel eğilimi yorumlayamıyorsa PBIM-19'u değerlendir. Mutlak sıklıkla karşılaştırmada destekleyici PBIM-03 düşünülebilir.